تمایل گیاهان برای هم صحبتی با بشر
محققان به تازگی دریافته اند دانه های فلفل قادر
به احساس گیاهان همسایه حتی از درون یک جعبه
هستند. مشهور است که گیاهان از بسیاری از حس های
انسانی برخوردارند. آنها قادر به احساس تغییرات در
سطح نور، بوییدن مواد شیمیایی در هوا و چشیدن طعم
آنها در خاک هستند. گیاهان حتی از حس لامسه ای
برخوردارند که ضربه را از بادهای قوی تشخیص می
دهد. اکنون یک ادعای جنجالی مطرح شده که طبق آن
گیاهان قادر به شنیدن نیز هستند. این ایده در قرن
19 میلادی نیز مطرح شده بود و از آن پس مطالعات
کمی نشان داد که گیاهان به صدا واکنش نشان داده و
منجر به ایجاد ادعاهایی مبنی بر رشد بهتر گیاهان
در صورت صحبت با آنها شده است.
تیمی از محققان دانشگاه غرب استرالیا در
کراولی، دانه های فلفل را درون هشت ظرف در دایره
ای در اطراف یک گلدان گیاه رازیانه شیرین قرار
دادند. رازیانه شیرین به انتشار مواد شیمیایی در
هوا و خاک که رشد گیاهان دیگر را کند می کند،
پرداخت. در برخی از آزمایشات، رازیانه در یک جعبه
قرار گرفته و از انتشار مواد شیمیایی آن در اطراف
دانه های فلفل جلوگیری شد. در تجربیات دیگر از
جعبه استفاده کردند اما هیچ رازیانه ای درون آن
قرار ندادند.
در هر آزمایش، تمام گیاهان در یک جعبه عایق
صوتی برای جلوگیری از اختلال سیگنال های بیرونی
قرار گرفتند. طبق انتظار، دانه های فلفل در مواجهه
با رازیانه از رشد آهسته تری برخوردار بودند. جالب
تر زمانی بود که گیاه رازیانه درون جعبه ای مخفی
شده بود و دانه ها در این زمان سریع تر از سایر
گروه ها جوانه زدند. محققان به تکرار این آزمایش
با 2400 دانه فلفل در 15 جعبه پرداخته و هر بار
پاسخ یکسان دریافت کردند که نشانگر واکنش دانه ها
به نوعی سیگنال بود. این سیگنال باور محققان را در
مورد کندشدن رشد دانه ها در صورت ورود مواد
شیمیایی تقویت کرد.
احتمالاً جعبه اطراف رازیانه به توقف انتشار
این سیگنال ها و شنیدن آن توسط دانه ها منجر شده
که در رشد آنها تاثیری نگذاشته است. اگرچه این
تحقیقات در مراحل ابتدایی قرار داشته اما نتایج آن
ارزشمند است. این نتایج نشان داده گیاهان از
ابزارهای ارتباطی برخوردارند که هنوز ناشناخته
باقی مانده اند.
روزنامه ایران، شماره 5128 به تاریخ 27/4/91،
صفحه 10 (دانش)
عینک طبی با عدسی تدریجی جدیدترین فناوری برای اصلاح دید میانسالان
شرق: عدسی های تدریجی به عنوان جدیدترین فناوری در
ساخت عینک های طبی، برای اصلاح مشکلات بینایی
افراد بالای 40سال مورد استفاده قرار می گیرند.
«فرهاد صحرایی»، اپتومتریست و عضو هیات علمی
دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
با اعلام این خبر گفت: «تعداد افراد بالای 40سال
در جامعه ما طی 10سال آینده از مرز 40 میلیون نفر
خواهدگذشت و این امر لزوم توجه هرچه بیشتر به بحث
بینایی این قشر از جامعه را روشن می کند. یکی از
آخرین فناوری ها در زمینه اصلاح بینایی میانسالان
و افراد 40سال به بالا، استفاده از عدسی های
تدریجی در عینک های طبی است که این دسته از عدسی
ها قابلیت استفاده در فواصل و شرایط مختلف و متغیر
از جمله مطالعه، کار با رایانه، تلویزیون و
رانندگی را بدون نیاز به تعویض عینک دارند، به این
شکل که در تراش و تولید این گونه عدسی ها، از
تکنولوژی خاصی استفاده شده و قدرت این عدسی ها در
قسمت های مختلف متفاوت است و می توانند تمامی
نیازها و ویژگی های بینایی فرد را تامین کنند و
فرد می تواند تنها با یک عینک در تمام فواصل مورد
نیاز، دیدی واضح و بدون مشکل داشته باشد. این در
حالی است که از عینک های معمولی برای فاصله های
متفاوت استفاده می شود.» وی در ادامه افزود:
«عمدتا تغییرات فیزیولوژیک در دید افراد حدود
40سال به بالارخ می دهد و لازم است این قشر از
افراد جامعه، هر سال یا حداکثر دوسال یک بار برای
بررسی مشکلات بینایی خود به طور منظم به
اپتومتریست ها و متخصصان چشم پزشکی مراجعه کنند.»
عضو هیات مدیره انجمن علمی اپتومتری ایران با
اشاره به برگزاری پانزدهمین کنگره سراسری اپتومتری
ایران (که از 8 تا 10 شهریور سال جاری برگزار می
شود) و همچنین با توجه به اهمیت موضوع بینایی
سالمندان این موضوع را از محورهای مورد بحث در این
کنگره برشمرد و افزود: «در جریان این کنگره آخرین
دستاوردها و فناوری ها در زمینه ساخت و ارایه عینک
های طبی، عدسی های تماسی، عدسی های تدریجی، عینک
های آفتابی، مشکلات بینایی کودکان و سالمندان مورد
بحث و تبادل نظر علمی استادان و اندیشمندان علوم
بینایی از سراسر کشور قرار خواهند گرفت.»
روزنامه شرق ، شماره 1585 به تاریخ 3/5/91، صفحه
8 (علم)
آموزش عالی رایگان، حق غیرقابل تفسیر شهروندان
معلول ایران
نویسنده : سهیل معینی
یکی از دستاوردهای بزرگ قانون جامع حمایت از حقوق
افراد دارای معلولیت ایران، مصوب 1383، به رسمیت
شناختن حق آموزش رایگان افراد معلول از مقطع آموزش
پایه تا بالاترین سطوح آموزش یعنی دسترسی به آموزش
عالیست. دستاوردی بزرگ و کمنظیر در میان اکثر
کشورهای درحال توسعه جهان که اثری ملموس بر بهبود
سطح زندگی اجتماعی شهروندان معلول و توانمندسازی
جوانان دارای آسیبمندیهای جسمی و حسی است. ماده 8
قانون جامع علاوه بر قائلشدن به دسترسی رایگان
شهروندان معلول به آموزش عالی، بر حق آموزش رایگان
این افراد در عرصه آموزشهای فنی و حرفهای نیز تأکید
گذاشته است، امری که متأسفانه علیرغم اهمیت بسیار آن
به دلیل تأثیر آن بر توانمندسازی جویندگان کار دارای
معلولیت متاسفانه تاکنون محقق نشده است. در آییننامه
اجرایی این ماده به طور صریح و روشن بر حق آموزش
رایگان افراد معلول در مراکز آموزش عالی غیردولتی
نیز تأکید شده است. به همین دلیل با اجرایی شدن این
ماده، خیل عظیمی از افراد معلول جویای کسب مدارج
عالی آموزشی با آرامش خاطر از پرداخت شهریههای
دانشگاهیشان توسط دولت و از طریق سازمان بهزیستی در
آزمونهای ورودی این مراکز شرکت کرده و به طبع به
دلیل آسان بودن آزمون ورودی این مراکز در مقایسه با
مراکز آموزش عالی دولتی به شکل چشمگیر وارد این
مراکز شدند. حاصل این گشایش در امر آموزش عالی افراد
معلول، بحران فشار بر منابع مالی سازمان بهزیستی به
منظور پرداخت شهریه گروه رو به تزاید دانشجویان تازه
وارد معلول به دانشگاههای غیردولتی بود. مسئولین امر
چاره را در اولویتبندی دانشجویان مشمول کمکهای مالی
آموزشی دیدند، از طریق فیلتر مددکاری، چه کسی می
تواند کل شهریه یا بخشی از آن را خود یا خانوادهاش
بپردازد!؟ در مرحله بعد اولولیت بر پرداخت شهریههای
دانشجویان مقاطع پایینتر آموزش عالی متمرکز شد زیرا
حتما شهریههای مقطع دکتری و کارشناسیارشد بسیار
بالاتر از دورههای کارشناسی و کاردانی است و فشار
بیشتری بر منابع مالی سازمان بهزیستی وارد میکند.
در واقع حق شهروندان دارای معلولیت برای دسترسی به
آموزش عالی از چند عامل تهدید شد. نخست استفاده از
صفت «واجد شرایط» در متن قانون که از آن میشد به
گونهای استفاده و تفسیر کرد که منظور از واجدین
شرایط افراد معلول فاقد بضاعت مالی آن هم از دیدگاه
مددکاران سازمان بهزیستی است. قطعا اگر قرار باشد
تفسیری در این خصوص صورت گیرد که نباید صرفا برعهده
مجری قانون، بلکه باید توسط دستگاه قانونگذار یعنی
مجلس شورایاسلامی صورت پذیرد. باید به این نکته توجه
کرد که زندگی توام با معلولیت در جامعهای دارای
سیستم تأمین اجتماعی ضعیف مستلزم هزینههای سنگینی
است که باید با لحاظ آن واجد شرایط بودن دانشجویان
معلول برای دریافت شهریه، بر اساس آن و آن هم توسط
قوه مققنه صورت پذیرد. عامل تهدید کننده دیگر عدم
پیشبینیهای واقعبینانه سازمان بهزیستی در مورد میزان
منابع مالی مورد نیاز پرداخت شهریه دانشجویان معلول
به شکل سالانه، کارشناسی شده و مبتنی بر درصد رشد هر
ساله تازه واردان معلول به دانشگاههای کشور است که
طبعا عدم تکافوی این منابع را موجب میشود؛ نقصی
مدیریتی که قابل رفع است. مشکل دیگر دانشجویان معلول
شکل پرداخت شهریه به مراکز آموزشی است. به دلیل عدم
تأمین به موقع منابع مالی سازمان بهزیستی یا عدم
مددکاری به موقع در اینخصوص در بسیاری از مواقع از
دانشجویان خواسته میشود شهریههای خود را به مراکز
آموزشی پرداخت و سپس مبلغ پرداختی خود را آن هم پس
از عبور از فیلتر مددکاری در اواخر ترم یا حتی سال و
با تأخیر بسیار از سازمان دریافت کنند. مکانیزمی
بیمار که هر ساله اضطراب شدیدی را بر ذهن و روان
دانشجویان معلول تحمیل کرده و به دلیل مشکلات شناخته
شده مالی در بسیاری از مواقع دانشجویان با زحمت
بسیار قادر به دریافت کل شهریه یا در اکثر مواقع
بخشی از شهریه خود میشوند. منطقی است که برای تحقق
این حق پایهای دانشجویان معلول مکانیزمی پیشبینی شود
که شهریه دانشجویان معلول بطور مستقیم از سوی معاونت
راهبردی و برنامهریزی دفتر ریاست جمهوری یا سازمان
بهزیستی به دانشگاههای مربوط پرداخت شود و بر اساس
بخشنامه رسمی دولت مراکز آموزش عالی کشور با به
رسمیت شناختن حق آموزش رایگان افراد معلول شهریه این
دانشجویان را محاسبه و به طور مستقیم از خزانه دولت
دریافت کنند. مسئله دیگری که به طور غیرمستقیم در حق
آموزش عالی رایگان افراد معلول مستتر است و نادیده
گرفته شده است، تأمین وسایل کمک آموزشی این افراد،
مناسب سازی کلیه ساختمانها و محیطهای مراکز آموزش
عالی، تدارک به موقع مواد آموزشی برای افراد معلول
به ویژه نابینایان و کمبینایان، دستورالعملهای مشخص
در خصوص چگونگی برگزاری امتحانات و آزمونهای این
افراد و سایر پشتیبانیهایی است که امکان آموزش موفق
این افراد را در مراکز آموزش عالی تضمین میکند و
گرنه ورود افراد معلول به دانشگاهها و سپس رها کردن
آنها در مسیر پر پیچ و تاب آموزش بدون ایجاد امکانات
برابر آموزشی و پژوهشی برای آنان یا تأمین امکانات
رفاهی لازم مانند خوابگاههای مناسب صرفاً پاسخی ناقص
به ضرورت ورود و آموزش برابر حقوق افراد معلول در
مراکز آموزش عالی کشور است.
مشاور اسبق وزارت رفاه وعضوانجمن باور
عینک موزیکال ویژه نابینایان، راهنمایی برای درک فاصله و رنگ اشیاء
شاید شما نیز به یاد بیاورید. در بچگی یکی از بازیهای مان آن بود که یک نفر چیزی را در جایی مخفی می کرد و دیگری را با زدن ضربه و تولید صدا در پیدا کردن آن راهنمایی می کرد. هرچه قدر که فرد به مخفیگاه نزدیک تر می شد، شدت ضربه ها تند تر و هر چه بیشتر فاصله می گرفت، شدت ضربه ها کند تر بود. حالا محققین با ایده گرفتن از این بازی کودکانه طرحی را برای نابینایان ارائه کرده اند تا بتوانند اشیا اطراف خود را راحت تر شناسایی کنند.
تیمی از محققین دانشگاه Hebrew یک گجت پوشیدنی جدید به نام Eyemusic طراحی کرده اند که می تواند اطلاعات بینایی را به حجمی از صدای تم های موسیقی تبدیل و در اختیار افراد نابینا و کسانی که دچار اختلالات بینایی هستند، قرار دهد. این وسیله جدید یک عینک است که فرد نابینا آن را بر روی چشم خود قرار می دهد. بر روی فریم این عینک یک لنز دوربین جاسازی شده که با هدفونی در انتهای یکی از دسته های عینک در ارتباط است.
زمانی که فرد نابینا عینک را بر روی چشم خود می گذارد، این لنز فضای روبروی او را اسکن می کند. اسکن تصاویر از سمت چپ به راست انجام می شود. به این تصاویر اسکن شده soundscape گفته می شود. بر اساس هر صحنه اسکن شده یک قطعه موسیقی اجرا شده و صدای آن از طریق هدفون برای فرد نابینا پخش می شود.
هر چه که حرکت فرد به سمت نقاط موجود در منطقه اسکن بیشتر باشد، همان میزان صدای موسیقی قویتری برای او از طریق هدفون پخش می شود. در واقع سرنخ های صوتی، فرد نابینا را از طریق شدت و ضعف پخش صدا در وضعیت نزدیک و یا دور شدن به هدف های موجود در تصاویر اسکن شده، راهنمایی می کند.
نقش اصلی این تصاویر آن است که به زبان موزیکال ترجمه می شوند و با نشانه های شنیداری فرد نابینا را در راه یابی کمک می کنند. و البته برای هر رنگ نیز یکی از آلات موسیقی فرض می شود. برای مثال رنگ آبی صدای طبل، سبز صدای نی و .... تصویر با وضوح و کیفیت بالا در اسکن انجام شده، به معنی نزدیک شدن به شیئ مورد نظر و صدای آلات موسیقی به معنی دسترسی پیدا کردن به جسمی با رنگ خاص است. به این شکل فرد نابینا هم می تواند دوری و نزدیکی جسم را درک کند و هم اینکه یک درک موسیقیایی از رنگ های مختلف داشته و میان آنها تمایز قائل شود.
امید است با توسعه این طرح وسیله ای حساس تر و قابل استفاده برای نابینایان ایجاد شود تا آنها نیز قادر باشند کارهای خود را نظیر خرید و یا گردش خارج از منزل، بدون نیاز به کمک دیگران انجام دهند.